Opgepast voor de Franse fiscus bij de verkoop van de aandelen van uw Nederlandse BV met Frans onroerend goed

 Nogal wat Nederlanders bezitten Frans onroerend goed dat via hun BV aangehouden wordt, meestal een vakantiewoning of een appartement. De aandelen van deze BV maken soms het voorwerp van een overdracht uit, hetzij aan een derde, hetzij aan een andere groepsvennootschap in het kader van een herstructurering. Meestal ligt dan niemand wakker van het feit dat de Franse fiscus deze overdracht mag belasten vanuit de redenering dat het aandelen van een Nederlandse vennootschap betreft die bovendien tussen personen met hun hoofdverblijfplaats in Nederland overgedragen worden. Echter, van zodra de Nederlandse BV aan de definitie van een “société à prépondérance immobilière” voldoet, is de Franse overdrachtsbelasting (“droits d’enregistrement”) verschuldigd. Deze overdrachtsbelasting is door de koper verschuldigd, maar ook de verkoper kan voor de betaling van deze taks mee aansprakelijk gesteld worden.

Met betrekking tot de Franse overdrachtsbelasting zijn de overdrachten van aandelen van een “société à prépondérance immobilière” aan een tarief van 5% onderworpen dat op de totale waarde van de aandelen te berekenen valt. Een Nederlandse BV kwalificeert als een “société à prépondérance immobilière” van zodra het bruto actief voor meer dan helft uit onroerende goederen of onroerende rechten in Frankrijk samengesteld is. De teller van de breuk stemt overeen met de waarde van de gebouwen en onroerende rechten op gebouwen die in Frankrijk gelegen zijn die volgens de venale waarde te waarderen zijn, en de noemer stemt overeen met de bruto reële waarde van alle elementen van het actief zowel het Franse als buitenlandse actief. Als de waarde van de Franse woning, te waarderen op basis van de venale waarde, niet meer dan 50% van de waarde van het totale actief van de vennootschap bedraagt, is er geen Franse overdrachtsbelasting verschuldigd.
Er zijn hierover nogal wat discussies waarbij betrokken personen stelden dat de Franse fiscus deze overdrachten, zelfs als wordt er aan de definitie van een “société à prépondérance immobilière” voldaan, niet mag belasten op basis van het feit dat verkoopsakten die buiten Frankrijk verleden worden niet aan deze overdrachtsbelasting onderhevig zijn. Maar de Franse fiscus aanvaardt deze zienswijze niet.

Een koper van aandelen van een niet Franse vennootschap is na een discussie met de fiscus naar de rechtbank gestapt en heeft er van de rechter gelijk gekregen (arrest TGI Nice n° 05-1327, 3^e ch. civ., Turretini van 27 september 2007).

Dit heeft de Franse fiscus evenwel niet van algemeen standpunt doen veranderen, integendeel. Naar aanleiding van deze uitspraak werd er formeel in een Franse ruling van 14 oktober 2008 (rescrit fiscal nr. 2008/22) gesteld dat de overdracht van aandelen van een buitenlandse vennootschap blijvend aan de overdrachtsbelasting onderworpen is, van zodra de vennootschap als “société à prépondérance immobilière” kwalificeert.

In nog een ander dossier had de Franse fiscus voor het Franse Hof van Beroep van AIX-EN-PROVENCE een zaak ingespannen tegen een belastingplichtige naar aanleiding van een ander arrest van de rechtbank van GRASSE op 4 september 2008 (TGI de GRASSE n° 07-3711). De rechter heeft in beroep het ongelijk van de Franse fiscus uitgesproken via het arrest CA AIX-EN-PROVENCE n° 2009-672 van 19 november 2009) zodat aandelenoverdrachten van niet Franse vennootschappen niet aan de Franse overdrachtsbelasting onderworpen zijn indien de akte buiten Frankrijk verleden wordt. Maar ondanks het arrest van een “hogere” rechtbank wilde de Franse fiscus zich nog steeds niet akkoord verklaren met de vrijstelling van Franse overdrachtsbelasting indien de akte in het buitenland verleden wordt. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een nieuw wetsartikel van de Code Général des Impôts (artikel 718 bis) dat nu nadrukkelijk stelt dat de overdracht van aandelen van een “société à prépondérance immobilière” die in het buitenland plaatsgevonden heeft, steeds aan de Franse overdrachtsbelasting onderworpen is. De enige toegeving bestaat erin dat de eventueel in Nederland afgedragen overdrachtsbelasting in mindering van de Franse belasting gebracht mag worden. Dit nieuwe artikel vormt een onderdeel van de “loi de finances rectificative pour 2009” van 30 december 2009.

De Franse fiscus kan er relatief snel achterkomen wanneer een BV nieuwe aandeelhouders heeft gekregen, in het bijzonder via het verzoek tot vrijstelling van de jaarlijkse 3%-taks. Verder wordt herinnerd dat de BV nog andere Franse fiscale verlichtingen heeft, onder meer op het gebied van de Franse vennootschapsbelasting.

Stijn NEYRINCK