‘Wordt ongetwijfeld vervolgd,’ schreef ik op 6 januari jl onder aan het artikel Auto-entrepreneur (2),… En inderdaad, eerder dan verwacht.

In de loop van januari zijn enkele reparatiemaatregelen uitgevoerd op de wet die het statuut van Auto-Entrepreneur (AE) in het leven heeft geroepen en heeft Hervé Novelli, staatssecretaris van handel, ambachten en kleine bedrijven, enkele nuttige toelichtingen en verduidelijkingen gemaakt in een artikel (en achterliggend rapport): “L’auto-entrepreneur: un nouveau statut qui change le regard sur la création d’entreprise”. Zie verder ook de update van dit onderwerp op  www.infofrankrijk.com

Natuurlijk, het rapport van de staatssecretaris was juichend. In het eerste jaar zijn 320.000 AE’s gestart, waar er begin 2009 ‘slechts’ 200.000 waren verwacht. Het feit dat slechts tweederde van de AE’s daadwerkelijk omzet hebben gegenereerd in 2009 is vrij ver weggestopt.

De AE heeft zich aanzienlijk verder ontwikkeld dan in eerste instantie de bedoeling was van het Franse parlement. In plaats van een reparatiewet bedoeld om zwart werk te witten (vergelijkbaar met de Nederlandse witte-werkster-regeling) is de AE in één jaar tijd uitgegroeid tot een volwaardig alternatief voor de entreprise individuelle, met name voor hele kleine en part-time ondernemers. Nog even de belangrijkste voorwaarden op een rij:

1. Een AE is slechts mogelijk bij een maximale omzet van €80.300/jaar voor ‘commerce’ (handel en verhuur onroerend goed) en € 32.100/jaar voor alle andere bedrijfsactiviteiten.
2. Inschrijving is eenvoudig via een website en er worden geen eisen gesteld aan vakbekwaamheid, ervaring, diploma’s, etc. Voor gereglementeerde beroepen kunnen echter nadere verplichtingen worden gesteld en sommige beroepen zijn helemaal uitgesloten, zie de lijst in de bijdrage auto-entrepreneur (1), elders op deze website.
3. Elk kwartaal moet een van te voren bekend bedrag aan sociale lasten worden afgedragen. Idem voor belasting indien het inkomen van de ondernemer en zijn gezin in het voorgaande jaar onder een gegeven grens lag. Die afdrachten zijn percentages van de omzet, dus NIET van de winst! Bij geen omzet (mogelijk gedurende een periode van maximaal 36 maanden) is er geen afdracht, bij geringe omzet is de afdracht gering en desondanks is er toch volledige dekking in het ziekenfonds voor ondernemers (RSI). Voor wat betreft het pensioen is een waarschuwing op zijn plaats. Frankrijk kent een opbouw-systeem voor de AOW,  niet een omslagsysteem zoals Nederland en als er dus weinig of geen premies worden afgedragen wordt er ook weinig of geen pensioen opgebouwd. Waar de entreprise individuelle een volledig pensioen opbouwt doet de AE dat dus alleen maar indien jaarlijks de volledige toegestane omzet wordt gerealiseerd.

Een paar (voormalige) onduidelijkheden wil ik nader toelichten.

1. Het is nu volstrekt duidelijk dat de AE ook beschikbaar is voor alle EU-onderdanen, die zich in Frankrijk vestigen. Het ontbreken van een numéro sécurité social is geen belemmering. Op verzoek wordt er gewoon een nummer uitgegeven aan de AE uit het buitenland. 
2. Indien de AE in het jaar voorafgaande aan de declaratie van zijn omzet beneden de grenzen van het totale gezinsinkomen is gebleven (voor een stel zonder kinderen bijvoorbeeld ongeveer € 51.800), dan hoeft hij nooit meer na te betalen voor belasting en sociale lasten. Het totale bedrag dat de AE schuldig is aan de overheid komt dan uit op 13% van de omzet bij ‘commerce’ en 23% bij de overige bedrijfsactiviteiten. Openstaande vraag: als dat inkomen in het voorgaande jaar buiten Frankrijk is genoten, zoals het geval voor AE’s die vers uit het buitenland komen, wordt dan dat buitenlandse inkomen gebruikt als maatlat, of het Franse inkomen in het voorgaande jaar (dat natuurlijk nul is). Met die vraag ben ik nog bezig, misschien een antwoord in aflevering (4) van deze saga?
3. Op verzoek kan een AE worden ingeschreven in het register van bedrijven (bv het RCS voor handelsbedrijven, het RM voor ambachtsbedrijven, etc.). Dit kan van belang zijn bijvoorbeeld voor het afsluiten van een bail commercial (zie mijn artikel over commerciële huur in Frankrijk elders op deze website) of om problemen met Nederlandse opdrachtgevers (i.v.m. een VAR-verklaring) te voorkomen. Zo’n inschrijving is echter niet verplicht, tenzij het om een gereglementeerd beroep gaan. 
4. Ook veel bedrijven binnen de gereglementeerde beroepen die tot voor kort nog via de URSSAF of de Chambres des Metiers moesten worden ingeschreven komen in aanmerking voor de status van AE, maar uitsluitend NADAT de ondernemer heeft aangetoond aan de eisen die in betreffende reglement staan te voldoen. Aan de voor een entreprise individuelle verplichte cursus van 4 dagen hoeven zij niet mee te doen. De 120.000 AE’s die zich al hebben aangemeld, maar in een gereglementeerd beroep zitten (bv heel veel AE’s in het artisanat) zonder te hebben aangetoond dat ze aan de eisen voldoen, blijven gewoon bestaan. Maar bij controle achteraf moeten ze alsnog kunnen aantonen dat ze inderdaad aan de eisen voldoen. 
5. De AE is uitgezonderd van enkele belastingen, waaronder de BTW (TVA), de CET (contribution économique territoriale), de opvolger van de taxe professionnelle, die per 1 januari 2010 is afgeschaft. Verder  de belasting voor opleiding van werknemers en de contribution foncière.
6. De AE kent ook de vrijstelling van sociale lasten voor de meewerkend echtgenote, maar kan geen personeel in dienst nemen. Het Ministerie stelt echter voor om AE’s te koppelen: een netwerk-organsatie, hoe modern! Zolang dat met derden is, is dat zeker aan te raden, maar met gezinsleden levert dat toch nog wel beperkingen op. Veronderstel dat een stel elke een AE opricht en verder geen inkomen heeft. Ze mogen dan elk niet meer omzetten dan ruim €25000 per jaar om nacalculatie en -betaling van belasting te voorkomen.

Kortom, voor een groep Nederlandse emigranten, die part-time of rustigjes-aan wil gaan ondernemen in Frankrijk in de AE een goede keuze. Voor full-time ondernemerschap of ambitieuze ondernemers die willen groeien is de AE minder geschikt. Alleen, typisch Frans, worden er steeds meer varianten verzonnen, maar worden oude structuren nauwelijks afgebroken. De startende ondernemer moet nu beslissen:

1. Is zijn bedrijfsactiviteit gereglementeerd of niet, of heeft hij een mix?
2.  Welke bedrijfsvorm past hem het beste:  auto-entrepreneur, entreprise individuelle , EURL, SARL, SNC of -nog een plannetje van de staatssecretaris- een EIRL (Entreprise Individuelle à Responsabilité Limitée), die dit jaar wordt geïntroduceerd.
3. Welke inschrijfinstantie moet hij kiezen: er zijn er zeven verschillende in Frankrijk. Alleen de AE heeft het gemakkelijk, die heeft geen keuze.
4. Vereist zijn bedrijfsactiviteit een neven- of tweede inschrijving?
5. Welk belastingregime moet hij kiezen? Regime social/fiscal, micro-regime, regime reél?

Ik zie hier zomaar een nieuwe markt ontstaan voor consultants….

Wim van Teeffelen