(tussen 14 juli* en 11 november geschreven)

De melodie is inderdaad ronduit pakkend en – laten wij maar eerlijk zijn– heel geschikt voor een nationaal lied. Door duizenden kelen luid gezongen op een plechtig moment – of midden in het gevaar – laat de Marseillaise geen Fransman onberoerd. Geen Fransman en eigenlijk geen mens want die oorspronkelijke ‘Chant de Guerre pour l’Armée du Rhin’ – in één korte nacht van 1792 door de jonge kapitein Rouget de Lisle gecomponeerd – is in de wereld een symbool geworden voor vrijheidsstrijders, en de eerste volkshymne ooit.

Maar hebt u ooit echt naar de tekst geluisterd?
Zie in het kader de vertaling ervan. Mij lijkt het een tikje passé en niet precies het juiste antwoord voor de transnationale uitdagingen van deze tijd. 

Vertaling van de Marseillaise:

Laten wij gaan, kinderen van het Vaderland!
De dag des glorie is aangebroken!
Tegen ons, van de tirannie,
het bloedige vaandeel is opgehesen…
Het bloedige vaandeel is opgehesen!

Hoort u, op ons platteland,
die bloeddorstige soldaten brullen?
Zij komen, tot in onze armen,
onze zonen en onze gezellinnen kelen!

Te wapen, burgers!
Formeer uw bataljons!
Laten we lopen, laten we lopen!
En laat het onzuiver bloed in onze voren vloeien!

Pom, pom-pom!

Dat ik niet de enige ben die er zo over voel werd me duidelijk afgelopen 11 november. Voor de eerste keer in mijn volwassen leven woonde ik – in Mirepoix – de ceremonie ter herinnering aan de doden van de Grande Guerre* bij. Ik had me kennelijk onbewust voorbereid voor een lange litanie vol holle woorden. Maar wat ik hoorde raakte me diep.

Madame le Maire honoreerde niet alleen de Franse Poilus**, maar alle mensen die vanwege welke oorlog dan ook door dood en verderf getroffen werden. En na haar laatste woorden begonnen de oud-strijders – en met hen het hele publiek – de Marseillaise te neuriën, met dichte mond dus. De tekst werd verzwegen. Wat een teken van respect. En ik voelde me er plotseling bij horen.
Symbolen zijn krachtige dingen. Zij kunnen mensen verenigen, of juist uit elkaar drijven.

Voor landen zijn ze onmisbaar en getuigen ze van de nationale saamhorigheid. De hymne en de nationale feestdagen zijn de meeste prominente ervan. En ver van mij het idee om daarmee te spotten.
Maar in de geest van Madame le Maire de Mirepoix***, wil ik me tot de ‘Nouveaux Français’ tussen jullie richten. Nu jullie je droom aan het verwezenlijken zijn, wijd een gedachte aan de symbolen van Frankrijk, en in het bijzonder aan haar hymne en nationale feestdagen. Vier ze mee… met een korreltje zout. Zelf heb ik ooit voor Nederlandse vrienden een nieuwe tekst geschreven, speciaal voor de Nieuwe Fransen… Neem hem rustig over, of maak uw eigen.

Amis, dans ce nouveau pays,
il n’y a plus à hésiter !
Il est grand temps d’oser la vie :
les bancs d’école, c’est du passé…
les bancs d’école, c’est du passé !

Voyez-vous donc dans les villages
tous ces Français qui vous tendent les bras ?
N’ayez pas peur, ne reculez pas !
Parlez-leur donc avec cœur et courage !

Ils sont tous vos voisins !
Allez-y sans façons !
Allons ! Allons !
‘C’est en forgeant qu’on devient forgeron’ !!!

Pom, pom-pom !!!

Want meeklappen bij het vuurwerk en de Marseillaise meeneuriën, weerhoudt je niet om in jezelf en zoals veel Fransen er symbolen van vriendschap en ontmoeting van te maken.

* over wat precies gebeurd is op 14 juli 1789, lees op:  http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestorming_van_de_Bastille
** Franse soldaten van de eerste wereldoorlog
*** dat Madame le Maire niet de enige is om dit nieuwe pad te bewandelen leest u in www.talenvoortalent.nl/le11novembreversionsarkozy.pdf

Sylvain Lelarge geeft zowel in Frankrijk als in Nederland bijzonder efficiënte en plezierige cursussen Frans voor actieve Francofielen – www.talenvoortalent.nl – Vindt u het leuk om zijn bundeltje columns te lezen, kunt u het bij hem bestellen (€ 10 + portokosten) bij contact@talenvoortalent.nl.