Er zijn zo van die dingen, die nu eenmaal beter slagen wanneer je ze aan de vakman overlaat. Soms zijn de gevolgen van eigen geklungel te verwaarlozen; soms (bijna) desastreus.
Over verkoold bladerdeeg uit eigen keuken en een onbegrijpelijk koopcontract in den vreemde.
Ooit geprobeerd om zelf een fatsoenlijke croissant te bakken? Niet uit zo’n laf blikje natuurlijk. Dat kan iedereen en het resultaat smaakt nog het meest naar het kartonnen kokertje waar ze kort daarvoor uit ploften.
Nee, croissants au beurre moeten het zijn, uit eigen oven. ”Zo moeilijk kan het toch niet zijn” denk je nog.
Even googelen en een authentiek Frans-ogende site levert het recept. Je zorgt voor de beste ingrediënten en reserveert ruimschoots tijd voor kneden, rijzen, rollen, rollen en nog maar eens rollen. Na enig experimenteren slaag je er in om een twaalftal croissants-in-wording luchtig te rollen en behoedzaam schuif je die de oven in.
Maar dan, na een kwartier op tweehonderd graden ligt daar – tonnerre de Dieu! – een dozijn vanbinnen nog kleffe misbaksels je verkoold aan te staren… Even laten afkoelen dus, en dan hup, de pedaalemmer in.
Toch iets over hethoofd gezien? Tekortschietend culinair vocabulaire? Was die website dan toch minder betrouwbaar als hij leek? Ach, wat zal het ook; de bakplaat is zo schoon en in de keukenkast vind je nog een pak knäckebröd. Het leed is te overzien.
Hoe anders kan het verkeren wanneer de enthousiaste doe-het-zelver zich waagt aan Franse specialiteiten die (nog) meer expertise vergen. En zo word ik met enige regelmaat geroepen bij situaties waarin eigen baksels van Frans erfrecht, huizenkoop of belastingzaken geproduceerd zijn.
De volgende anekdote illustreert dat treffend.
Meneer R. uit Bosch en Duin mailt me dat hij zijn huis in deVaucluse voor een kleine acht ton aan zijn bevriendelandgenoot S. had verkocht. “Of Mr Flipse niet zo vriendelijk zou willen zijn om eens een belletje te plegen met meneer Dieumegarde, notaris in Villeneuve, nu wij hem immers al ruim twee maanden geleden een koopcontract stuurden maar nog helemaal niets hebben gehoord?”.
Meneer R. was voorwaar niet dom. Bijvoorbeeld wist hij dat Franse notarissen nogal eens de tijd nemen voor het ter hand nemen van een dossier. Maar omdat noch hij, noch de koper haast had, voorzag hun overeenkomst onder meer in een ruime aanvaardingstermijn. Hoogstens was R’s Frans niet geweldig want, zo voegde hij eraan toe, “het contract is verstuurd met een kort briefje waarin ik Me. Dieumegarde in Jip-en-Janneke-Engels heb gevraagd welke stukken hij nog van ons nodig heeft om de levering af te ronden. Dat zal hij toch wel hebben kunnen ontcijferen?”
We spraken af dat ik direct even met de notaris zou bellen, waarna ik R. nog zou laten weten of ik kopieën van de koopovereenkomst (compromis de vente), het begeleidende briefje en dergelijke nodig zou hebben.
Me. Dieumegarde bleek een vriendelijke dorpsnotaris, die zijn vreemde talen dermate slecht beheerste dat hij er bijkans moeite mee had om mijn (al zeg ik het zelf, als half-française) toch redelijk vloeiende Frans te begrijpen. De maître herinnerde zich nog wel dat hij een enveloppe met ‘één of ander buitenlandse stuk’ had ontvangen. Maar waar dat allemaal over gíng?… Het moest nog wel ergens bij zijn assistent liggen maar die was die middag naar een begrafenis, twee dorpen verderop.
Licht verbaasd (toon nimmer je irritatie bij het raadplegen van een Franse notabele!) merkte ik op dat het wellicht een idee was geweest om de heren R. en S. even te benaderen, ook al was dat in het Frans? Hun gegevens stonden immers wel in de compromis de vente die met dat Engelse briefje was meegestuurd.
En dat was dan ook het moment waarop de aap pas echt uit de mouw kwam. Aha! eenCompromis De Vente, dát was het dus! En wat bleek: het begeleidende briefje was niet zozeer het probleem maar dat gold temeer voor de koopovereenkomst zelf. Wat ik natuurlijk niet had kunnen vermoeden was dat koper en verkoper van een Nederlandse website een Nederlandse koopovereenkomst hadden gedownload, die braaf met hetwoordenboek op schoot invulden en vol goede moed naar de notaris stuurden. U leest het goed: de koop was vereeuwigd in een contract dat ook ‘makelaar Jansen in Appelscha’ gebruikt voor de verkoop van een Hollandse doorzonwoning…
Wetend hoe een flink deel van het Franse notariaat nog steeds werkt; hoe traag en hoe weinig communicatief, mag het een meevaller heten dat mijnheer Dieumegarde het pakketje niet direct in het ‘ronde archief’ knikkerde. Hij zag er zelfs de grap wel van in, wat na een korte periode van schaamte uiteindelijk ook gold voor de heren R. en S…
Tout est bien qui finit bien. We hebben de zaak keurig kunnen afwikkelen zodat meneer S. alsnog de gelukkige eigenaar werd van dat mooie huis in deVaucluse. Niet in de laatste plaats dankzij Maître Dieumegarde, die er een eer in schiep om dit ’dossier international’ hoogstpersoonlijk te begeleiden.
Gelukkig geheel in het Frans. Dat wel…
Denk zelf maar pas op met zelf doen.
Als specialist kan men zich afvragen hoe – zoals in dit verhaal – twee weldenkende, bemiddelde heren van middelbare leeftijd er toch bij komen om bij zo belangrijke zaken zelf te gaan zitten prutsen? Maar ik ken deo verwegingen inmiddels wel – en ze zijn tamelijk divers.
Vrees voor hoge kosten is er één. Sommigen vrezen dat bemoeials als ikzelf allerlei beren op de weg zien, die ze zelf niet (willen) zien. Hierboven speelde naïviteit duidelijk de hoofdrol. Want hoewel de naam van de notaris en de plaats Villeneuve natuurlijk gefingeerd zijn*, de heren R. en S. bestaan wel degelijk. Ze verklaarden hun uitglijder zo: “Frankrijk ligt in Europa, wat kan er nou zo anders zijn, dachten we. Natuurlijk hadden we dit van tevoren kunnen weten, maar we vertrouwden elkaar - en dus op degoede afloop”.
Naïviteit, vrees voor roet in het eten of hoge kosten zijn op zich niet gevaarlijk. Gevaarlijk wordt het wanneer de naïeve, argwanende vrek (ik chargeer hevig, wat u me maar even moet vergeven) haast heeft omdat hij een kansje denkt te ruiken. Wanneer men zich in korte tijd en liefst voor niks wil informeren bestaat er een enorm risico dat besluiten worden genomen op basis van verkeerde informatie. Scheepsladingen aan gratis informatie liggen voor het grijpen en op het web struikel je over de fora die vaak fungeren als speakers cornervoor zelfbenoemde ervaringsdeskundigen die de grootst mogelijke kolder uitkramen. Kwantificeren is onmogelijk maar ik schat dat de ene helft van deze informatie klopt en de andere helft achterhaald of apert onjuist is. Aan u de vraag welke helft…
Dan zijn de diverse ‘handboeken voor de Frankrijkganger’ al een stuk meer waard, hoewel deze natuurlijk op punten al achterhaald zijn voordat de laatste druk van de pers rolt. Een goed auteur wijst daar dan ook met nadruk op en houdt de boel ook via andere kanalen zoals een ondersteunende website up to date. Een handvol van dat soort auteurs draagt overigens ook aan deze site bij.
De moraal
Het is verstandig, zelfs essentieel zich breed te informeren voordat u besluit tot (bijvoorbeeld) de aankoop van onroerend goed in Frankrijk. Realiseert u zich echter dat de informatie die u wordt aangeboden ongecontroleerd of verouderd kan zijn.
Wetgeving is geen versteende massa maar is juist doorlopend aan aanpassing onderhevig. Daarom is het evident dat kennis bij de bron moet worden ingewonnen. Zeker kost dat geld maar zo’n investering verdient zich vrijwel altijd ruimschoots terug. In directe besparingen maar vaker nog in tijd en uiteindelijk vaak ook menselijk leed. Waarom zou u een heel Frans testament opmaken terwijl u misschien met een toevoeging van twee A4-tjes geholpen bent. Kan de verkoper wel leveren wat hij verkoopt? Is oprichting van een SCI in uw geval wel echt nodig? Is een hypothecaire lening vereist om Franse vermogensbelasting te voorkomen? Dergelijke en nog 1001 vraagstukken zijn veel te belangrijk om er zelf mee te experimenteren.
U vindt u op deze website deskundigen op allerlei gebied. Hebt u een juridisch vraagstuk, neem dan gerust contact met me op. Reserveer tijdig, dan kan ik voor echte (door de vakman gebakken) croissants zorgen.
Amities,
Isabelle Flipse
*) Frankrijk kent vele tientallen Villeneuve’s maar - Godbewaarme! – niet één notaris Dieumegarde.


Geachte mevrouw Flipse,
Wat een geweldig verhaal. Ik ben soms ook op zoek naar juridische bijstand en weet toch moeilijk de juiste persoon te vinden, zowel in Nederland als in Frankrijk. Wij hebben op het ogenblik een verschil van mening met de gemeente waar ons vakantiehuis in Frankrijk staat. Het betreft de bepaling van de breedte van de chemin rural die pal langs ons huis loopt. We hebben al een paar maal verzocht het tracé van die weg te veranderen omdat het erg veel inbreuk maakt op onze privacy. Daarnaast verhindert het recht van overpad ons om op een adekwate manier het huis te beschermen tegen indringers. Bestaat er informatie over recht van overpad, vaststellen van cadastrale maten e.d. of kunt u ons daaraan helpen? Het is wellicht een mooie casus voor de website? Ik heb b.v. een geomètre-expert gevraagd, zowel telefonish als per mail, of hij de situatie voor ons willen ‘bemeten’, maar ik krijg gewoon geen respons. In afwachting van uw reactie, met vriendelijke groet, Henny Lamé