Mijn allereerste blog op deze site is van bijna drie jaar geleden. In februari 2009 schreef ik over ‘Emigreren in crisistijd’, in mei van dat jaar aangevuld met een tweede artikel . Ik heb toen niet verwacht dat ik daar nog een derde artikel aan zou moeten toevoegen. Inmiddels zijn we al weer een crisis verder en veel van wat ik indertijd heb geschreven is nog steeds geldig…of nog veel erger geworden. Toch nog even een up-date voor hen, die denken niet te durven of te kunnen emigreren in deze barre economische tijden.
De emigratie van Nederland naar Frankrijk is voor ongeveer de helft succesvol (definitie: een emigratie is niet succesvol is als de emigrant binnen 3 jaar terug keert) en voor ongeveer een kwart blijvend (definitie: als de emigrant na 7 jaar niet is teruggekeerd, beschouw ik de emigratie als blijvend). Schokkende cijfers? Nou èn? Zoals word gezegd is het beter spijt te hebben van wat je hebt gedaan dan van wat je niet hebt gedaan. Als Frankrijk toch niet biedt wat je had gehoopt, keer je gewoon terug naar Nederland. Zo ingewikkeld is dat niet. Hoewel er nog behoorlijk wat regels geharmoniseerd moeten worden in Europa, zie je elk jaar de vestiging in een ander EU land, resp. de terugkeer naar je thuisland steeds gemakkelijker worden. De stap die je zet met emigratie naar Frankrijk wordt dus steeds kleiner.
Laten we eerst vaststellen dat er verschillende soorten emigranten zijn:
- Er zijn emigranten die in Franse loondienst willen gaan werken. In het verleden waren dat landgenoten die meestal gingen werken bij internationale bedrijven met vestigingen in Frankrijk. Maar deze groep stagneert: de werkloosheid in Frankrijk zelf is groot en er is nauwelijks meer groei van werkgelegenheid bij internationale bedrijven in de bekende centra (Parijs, Toulouse, Provence, net over de grens in Zwitserland). Net als in Nederland komt de groei van de Franse economie nu bijna uitsluitend nog van kleine bedrijven. Nog nooit deed de Franse overheid zoveel moeite om de start en groei van kleine bedrijven te stimuleren. Natuurlijk, Frankrijk blijft een bureaucratisch land, maar de start van een klein bedrijfje is vereenvoudigd. Dus in plaats van te blijven dromen van die ene droombaan die bij dat ene droombedrijf beschikbaar zal komen, kun je ook wakker worden, de schouders eronder zetten en gaan ondernemen in Frankrijk!
- In het verleden waren er veel Nederlanders die een tweede huis kochten in Frankrijk, voorlopig als vakantiehuis, maar met emigratie in de toekomst in het achterhoofd. Die zie je tegenwoordig veel minder en dat vind ik onbegrijpelijk. Als je op dit moment als Nederlander wat geld over hebt, wat moet je daar dan mee doen? Op een spaarrekening zetten? De belasting in box 3 is hoger dan de rente die een bank geeft, dus als je maar lang genoeg wacht verdwijnt je spaargeld vanzelf. Aandelen kopen? De laatste 10 jaar hebben aandelen NIETS opgebracht, in de meeste gevallen zelfs verlies. Je moet wel een heel groot hart hebben als je er op vertrouwt dat aandelen de komende jaren veel geld gaan opbrengen. Nederlands onroerend goed kopen? Met de zekerheid dat het volgend jaar in elk geval minder waard zal zijn….? Of Frans onroerend goed kopen, de Franse huizenmarkt bodemt momenteel uit, de rente is hysterisch laag en je koopt niet alleen een mogelijkheid om te emigreren in de toekomst, maar een vakantiehuis voor nu.
- Tijdens de crisis zagen we een afname van emigraties van 50plussers. Belangrijkste reden: ze krijgen hun Nederlandse woonhuis niet verkocht. Maar elk huis, waar dan ook in Nederland, kan deze week nog verkocht zijn, als de prijs maar laag genoeg is. Je huis zwaar onder de prijs (de prijs die jíj het waard vindt) verkopen, doet flink pijn. Maar die pijn is maar éénmalig. Je droom opgeven om in Frankrijk je leven verder te leven, doet de rest van je leven pijn….
- Maar is een toename van emigratie van 30plussers met kleine kinderen, met als hoofdmotief: rust, ruimte en grote natuur (niet het aangeharkte poldertje dat we hier natuur noemen) op gemakkelijke reisafstand van familie. Tweede motief: lage Franse huizenprijzen. Dit zijn nagenoeg allemaal jonge ondernemers, die –de cijfers bewijzen het- over het algemeen zeer succesvol zijn in Frankrijk.
- Toeristisch ondernemers. De helft van de emigranten die nog willen (of moeten) werken in Frankrijk beginnen iets in het toerisme. En zijn daarin verbazingwekkend (de verbazing ligt dan bij hun Frans buren) succesvol. Is er ruimte voor nog een chambres d’hôtes, nog een kleine camping, nog een complex vakantiehuisjes? Ja die is er in Frankrijk. Frankrijk heeft, dank zij de crisis, een paar uistekende jaren gehad in het toerisme: Europeanen en Fransen bleven dicht bij huis en dan is Frankrijk een natuurlijke bestemming. De verwachtingen voor 2012 zijn ook weer uitstekend. Nederlandse toeristisch ondernemingen zijn beter in talen, beter in marketing en vaak beter in gastheerschap dan hun Frans concurrenten en drukken de Franse ondernemers met de matige accommodaties uit de markt. Dus heb je emigratieplannen die zijn gebaseerd op een kleine toeristische onderneming in Frankrijk, dan is er geen enkele reden om nog te wachten!
Meer weten? We hebben een stand op de komende Emigratiebeurs (11-12 februari in Houten). Kom langs en we bespreken de mogelijkheden en je twijfels. Tijdens die beurs geven we ook dagelijks een gratis toegankelijke presentatie over Emigreren naar Frankrijk, waar we de hoofdlijnen van het emigreren doornemen. Wat moet er in Nederland worden geregeld? Wat in Frankrijk? Wat zijn enkele cruciale verschillen tussen beide landen? Hoe begin je een bedrijfje in Frankrijk, etc. En mocht u veel meer details willen weten dan bent u van harte welkom op ons seminar ‘Emigratie naar Frankrijk’ op 31 maart 2011 in Delft. Dat is een interactief seminar, waar u in één zaterdagmiddag meer leert dan in weken doorzoeken van boeken en websites.
Wim van Teeffelen
Wij wonen al 15 jaar in Frankrijk en hebben er gewerkt en zijn nu gepensioneerd. Ik mag mezelf met het artikel hierboven in m’n achterhoofd, als geslaagd beschouwen. Edoch laat u niet met mooie verhalen overhalen om wellicht hier in de problemen te komen. Ik vind het verhaal sterk geschreven vanuit de optiek van ‘kom naar Frankrijk, er zijn weinig problemen. Als je wilt kun je’. In het achterhoofd speelt: kunnen we weer iemand bemiddelen en dat levert weer wat op.
Frankrijk is in de laatste 10 jaar zwaar aan het veranderen en dat brengt enorme spanningen in de maatschappij met zich mee. De ekonomie is al 30 jaar negatief en daar gaan de Fransen nu de rekening voor betalen. De werkgelegenheid stijgt maandelijks en zal de komende 2 à 3 jaar zeker niet in positieve zin worden omgebogen.
Het beginnen van een zaak hier is uitermate moeilijk geworden, daar een buitenlander die iets onderneemt of hier gaat werken, wordt gezien als iemand die een Fransman het brood uit de mond stoot. Koop Frans wordt een steeds sterkere roep. Op dit moment zou ik alleen die mensen die zeker weten dat ze gaan slagen in hun onderneming aanraden een overstap naar Frankrijk te maken.
Huizen zijn in Frankrijk (nog) goedkoper dan in Nederland, maar als het hier (zakelijk, cultureel of linguistisch) niet goed uitwerkt heb je hier een huis dat je op een overvolle, nauwelijks funktionerende onroerendgoedmarkt wilt plaatsen en als je al geluk hebt het te verkopen, wat doe je dan terug in Nederland met een >50% geslonken kapitaal ? Kun je geen huis meer van kopen. Denk heel goed na alvorens adviezen op te volgen die volgens mij in de huidige situatie wat licht van inhoud zijn.
Mijnheer Van Beyma, u heeft een nogal cynische blik op het ondernemerschap. Beschouwt u alle uitingen van vrije beroepsbeoefenaars (consultants, boekhouders, advokaten, ontwerpers, artsen) als pogingen om klantjes te winnen? Ik neem aan dat u als ondernemer ook wel eens ergens een mening over heeft gegeven, was dat ook puur adverteren?
Ten aanzien van emigratie naar Frankrijk denk ik dat 3000 Nederlandse emigranten weinig impact hebben op een maatschappij met 65 miljoen inwoners. De werkloosheid in Frankrijk schommelt al decenia rond de 10% en dat heeft in het verleden ondernemende Nederlanders niet tegengehouden om met succes een bedirjf te beginnen in Frankrijk. Ik verwacht voor de komende 10 jaar eenzelfde beeld. Ik weet niet waar u uw mening op baseert dat het starten van een onderneming moeilijker wordt. De regelgeving wordt juist eenvoudiger en een Fransman die een succesvolle Nederlandse onderneming die zijn op-sterven-na-dood dorp in de Cantal weer nieuw leven in blaast, beschouwt als iemand die Fransen het brood uit de mond stoot, kan ik alleen maar bestempelen als 40 jaar achterlopen op de realiteit. In de communistische jaren zeventig hadden we allerlei beschermingsconstructies om bestaande belangen te beschermen. Tegenwoordig moet je de mouwen uit de handen steken. En dat is wel zo goed, ook voor Frankrijk! Uw uitspraken doen me denken aan de veel gehoorde uitroep dat de Fransen boos zijn dat de huizenprijzen zo hoog zijn door al die buitenlanders die alles opkopen, zodat hun kinderen geen huis meer kunnen kopen. Let wel, deze boosheid is dan ontstaan NADAT ze zelf voor veel geld hun vervallen boerderij aan buitenlanders hebben verkocht…
Helaas gaat uw advies niet werken: iemand die zeker weet dat zijn onderneming een succes wordt is geen ondernemer, maar een ambtenaar. Het ondernemerschap komt altijd met risico’s en onzekerheden en ik voel me beter thuis bij Nederlandse ondernemers die in Frankjrijk het avontuur zoeken, dan bij Franse ondernemers die de overheid vragen hen te beschermen tegen al die vreselijke buitenlandse concurrenten.
Wim