Het Noorderdepartement (Frans: Département Nord) is het 59ste Franse departement, gelegen in de regio Nord-Pas-de-Calais.

Het departement was 1 van de 83 departementen die werden gecreëerd tijdens de Franse Revolutie, op 4 maart 1790 door uitvoering van de wet van 22 december 1789, uitgaande van de provincie Vlaanderen. Deze provincie van het Franse koninkrijk was op haar beurt een samenvoeging van een reeks veroverde gebieden, die in de Middeleeuwen tot verschillende territoria behoorden. Het noordelijke en centrale gedeelte van de vroegere provincie en het huidige departement hoorden bij het graafschap Vlaanderen, het oostelijke deel bij het graafschap Henegouwen en het zuidelijke deel vormde het kerkvorstendom Kamerijk (Cambrai).

Het Noorderdepartement is omgeven door de departementen Pas-de-Calais, Aisne, en op enkele kilometers afstand, het departement Somme.

Het departement grenst in het noorden aan België. De kust ligt aan de Noordzee.

Het gebied van het departement valt uiteen in twee streken: Frans-Vlaanderen en Frans-Henegouwen. Beide streken zijn onderdeel van de grotere historisch-geografische regio’s Vlaanderen en Henegouwen. Binnen Frans-Vlaanderen valt het enige van oudsher Nederlandstalige gebied van Frankrijk, de Franse Westhoek. Dit komt min of meer overeen met het arrondissement Duinkerke in het uiterste noorden van het departement.

Waterlopen: de rivieren IJzer (Yser), Leie (Lys), Samber (Sambre), Schelde (Escaut) en Scarpe.

Het Noorderdepartement bestaat uit de zes arrondissementen:

Arrondissement Avesnes-sur-Helpe
Arrondissement Cambrai
Arrondissement Dowaai
Arrondissement Duinkerke
Arrondissement Rijsel
Arrondissement Valenciennes

Het Noorderdepartement heeft 79 kantons.
Bron: Wikepedia   Overzicht heel Frankrijk